„Budownictwo naturalne” jest stosunkowo nowym odkryciem technik, które w historii były stosowane do wznoszenia siedzib ludzkich, a które wraz z rozwojem ludzkości częściowo odeszły w zapomnienie. Obecnie można zaobserwować renesans budowania obiektów mieszkalnych z zastosowaniem technologii naturalnych – oczywiście nie są to obiekty znane z podręczników do historii – a normalne, w pełni funkcjonalne budynki, często wyposażone w skomplikowane instalacje – w których zastosowano elementy naturalne, najczęściej w postaci wypełnienia ścian, czy okładzin ściennych – tynków (np. tynki gliniane, tynki wapienne).
Motywy, dla których Inwestorzy decydują się na stosowanie technik naturalnych są różne, dla każdego Inwestora indywidualne. Z rozmów z osobami budującymi takie obiekty można wywnioskować, że częstą motywacją jest chęć zbudowania obiektu, który będzie „ekologiczny” – to jest wykonany z materiałów których produkcja i obróbka w możliwie małym stopniu szkodzą środowisku. Częściowo Inwestorzy wskazują na chęć zbudowania domu , który będzie posiadał przegrody otwarte dyfuzyjnie (tzw. „oddychające”) – połączone ze zdolnością do akumulacji ciepła. W końcu spora grupa decyduje się dla tego, że mogą się wyróżnić, zbudować dom inny niż wszyscy dookoła. Warto wspomnieć o przesłance ekonomicznej – która może być z gruntu fałszywa. Często spotykam się z twierdzeniami, że wznoszenie domów naturalnych jest tanie – znacząco tańsze niż budynków tradycyjnych. Takie twierdzenie jest prawdziwe tylko w części – z uwagi na niską cenę jednostkową materiałów izolacyjnych (słoma, glina) – pozostałe elementy pozostają bez zmian. Oczywiście, przy sporym nakładzie pracy własnej można wiele zaoszczędzić, ale o tym powstanie osobny wpis. Jakiekolwiek są motywacje Inwestorów – ważne, aby ich decyzje budowlane były podejmowane świadomie.
Najczęściej wybierane przez Inwestorów techniki budowania naturalnego, to technika wznoszenia ścian ze sprasowanch kostek słomy – tzw. Straw bale, czy też Strawbale – polegająca na wykonaniu ściany słomianej w szkielecie drewnianym. To takich ścian są stosowane tynki wewnętrzne wykonane z gliny, zaś na zewnątrz pokrycia wapienne, elewacje wentylowane lub rzadziej – tynki gliniane.
Często spotykane są realizacje obiektów wznoszonych z konoplitu (inaczej beton konopny, hempcrete) – czyli paździerzy konopnych wymieszanych z wapnem – i oczywiście wodą. Konoplit nie ma właściwości nośnych – funkcję nośną (konstrukcyjną) pełni szkielet drewniany, choć wykonany nieco inaczej niż dla ścian z wypełnieniem z kostek słomy.
Oprócz wymienionych wyżej technik – trzeba wskazać, że budownictwem naturalnym jest także budowanie obiektów z drewna – np. bala drewnianego, paneli CLT, wszelkich konstrukcji przysłupowych, ryglowych czy szkieletowych (chociaż w domach szkieletowych, tzw kanadyjskich – ze względu na technologię – elementów naturalnych stosuje się niewiele).
Ta strona nie wyczerpuje tematu, osoby chcące zgłębić temat zachęcam do lektury wybranych pozycji:
- Gernot Minke – Podręcznik budowania z kostek słomy – wyd. Cohabitat 2015
- Gernot Minke – Podręcznik budowania z gliny – wyd. Cohabitat 2015
- William Stanwix i Alex Sparrow – Podręcznik budowania z konopi – wyd. Cohabitat
- Irmela Fromme, Uta Herz – Podręcznik tynkowania gliną i wapnem – wyd. Cohabitat
- Raimondas Bružas – Straw Bale Building Redefined – wyd. w jęz angielskim, 2024
- Praca zbiorowa – Budownictwo Naturalne – Poradnik Inwestora – rezultat programu „GOZ, „Dekarbonizacja Procesów Budowlanych” – Warszawa, 2024
Warto także odwiedzić linki: